Özünüz haqqında bir mümkünsə...
Anar Nazim oğlu Eminov. 1982-ci  Sumqayıt şəhərində anadan olmuşam. İlk təhsili Texniki Təbiət Elmləri Litseyində almışam. Birinci təhsilim iqtisadçı, ikinci təhsilim isə hüquqşunasdır. Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində, Türkiyə Doqquz Eylül Universitetində, Beynəlxalq Ticarət Universitetinde (distant) və Qərb Universitetində (ikinci ali təhsil) təhsil almışam. Hal hazırda İqtisadi İslahatlar Mərkəzində aspirantam. Bəsdir? . Yoxsa davam edim...
Beynəxalq Biznesin İdarəedilməsi tam ixtisasım olsa da, 2001-ci ildən marketinqlə məşğulam. “Research” ü çox sevirəm, hesab edirəm ki, hər bir iqtisadçı marketinqi düzgün anlamalıdır və tətbiq etməlidir.
Siz “Azmarketinq”in fəaliyyətini necə dəyərləndirirsiniz?
Normal, məncə rəqabət artdıqca keyfiyyətin artma prinsipi özünü göstərməlidir. İlk olaraq marketinq sahəsində yeni fəaliyyət göstərən şirkətinizə uğurlar arzulayıram. Bu gün sevindirici haldır ki, marketinq sahəsinə maraq durmadan artır. Mütəlif  formlar, internet saytları və təşkilatların işləri məni sevindirir. Xüsusi ilə tələbələrlə işləmək istəyiniz məni sevindirdi. Amma unutmayaq ki qusurlarımız da çoxdur?

Hansı qüsurlar?
O qədərdir ki, hansından başlayım?... Bəzi böyük şirkətlər heç marketinqi düzgün anlamırlar! Bəziləri isə  xarici  tədqiqatları “oğurluq” edib tətbiq edirlər. Halbuki... 
Yaponiya cəmiyyətində fərdlər cəmiyyətə faydalı ola biləcəkləri qədər dəyər qazanırlar. Amerikan idarəetməsində isə müştərəklik deyil, fərdiyyət ön planda olub.Fərd atacağı addımı özü üçün atır və əhəmiyyətli olan fərdin özü və öz uğurudur.Yaponiyada isə  Biz mədəniyyəti ön plandadır. Amerikan idarəetmə sistemində isə fərqli olaraq Mən mədəniyyəti ön plandadır.Yapon idarəetməsində yaşlıya əhəmiyyət verilirsə, Amerikan idarəetməsində isə gəncə daha çox əhəmiyyət verirlər.Bu da Amerikan və Yapon idareetmə sisteminin fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərindəndir. Özlərini dünyanın ən səhv anlaşılmış və ən sevilməyən milləti olaraq tərif edən yaponlar,ölkələrini də belə təqdim  edirlər  “ Yaponiya balinaya bənzəyir.Dənizdə yaşayır amma baliq deyil, balığa bənzəyir amma məməlidir.”Yaponlar heç bir şeyə "ən yaxşı" deməz. "Bu işi görməyin başqa yolu yoxdur" da ən sevmədikləri kəlmədir..
Nə isə, çalışaq  “+” fikirləri paylaşaq. Ara sıra bəzi suallarınızda problemlərə toxunacam.

Sizcə marketinq nədir?
Sualınıza qısa və konkret cavablamaq çətindir. İcazə verin bu sualınıza geniş cavab verim. Ümumiyyətlə, hər bir xalqın, kütlənin özünə məxsus dəyərləri və paradiqmaları vardır. Bəzən bunlar tamamilə bənzərsizdir. Məsələn: Fransiz xalqını xarakterizə edən cəhət “düşünmək”; amerikalıları “etmək”; ingilisləri “olmaq”; kanadalıları isə “qorumaqdır”. Bu şifrələrə baxdığımızda niyə amerikalıların bir təhlükə qarşısında müharibə istədiklərini, fransızların bu vəziyyətdə düşünməyi seçdiklərini, kanadalıların sülhü qorumağın tərəfdarı olduqlarını bizə aydın olur. Dr. Rapaillenin “7 secrets of a successful brands” əsərindən misal göstərdiyim bu şifrələr əslində marketinqin şifrələrini açmaqda bizə kömək olacaq.
Marketinqin “şifrələrini” dəqiqləşdirməzdən əvvəl çox mühüm bir faktı nəzərinizə çatdırmaq istərdim. Bu yaxınlarda “Ford Otosan” şirkətinin marketinq və ictimaiətlərlə şöbəsi maraqlı bir sorğu keçirib. Sorğuda qoyulan: ”Marketinq sahəsində işləməyi düşünürsünüzmü?” sualına responditlərin 71,76%-i  “Bəli çox istərdim” cavabını veriblər, 26,08%-i  “Bitirdiyim sahə üzrə iş tapmasam işləyərəm və ya bir qədər öz ixtisasım üzrə işlədikdən sonra baxaram”deyib. Yalnız 2,16%-i  “xeyir işləməyi düşünmürəm” cavabını vermişlər.
Doğrudur, ilk təhlildən hər kəs marketinqlə maraqlanır və bu sahəni bilən biri kimi görünür. Amma bu heç də belə deyil.Sorğuya cavab verənlərin  87,23%-i  marketinqi satış kimi başa düşür. Demək, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən şirkətlərin qarşıda görəcək çox işləri var. Xüsusi ilə yerli şirkətlərin.
Bunun üçün marketinqinçilərə mühüm bir ismarıcım var:
- Birincisi, unutmayın marketinq satış deyil!
Marketinqin satış ilə eyni olması düşüncəsi yalnız xalq arasında olan fikir deyil, eyni zamanda bir çox şirkətlərin idarə heyətləri də bu fikirdədirlər. Satış prosesi marketinqin yalnız bir hissəsidir. Şirkətlərdə marketinq şöbəsinin məqsədi satış deyil, qarşılanmış ehtiyacları kəşf etmək və yeni yollarla gəlir əldə etməkdir. Marketinq satışla eyni ola bilməz, çünki, bir məhsulun istehsalından əvvəl marketoloqun işi başlamalıdır. Həmçinin satış prosesi məhsul satıldıqdan sonra bitmiş hesab olunur. Marketinq isə müxtəlif strategiyalar ilə məhsul istehlakçıda olduğu müddət ərzində də davam edir.
Avropa ölkələri artıq zəmanət sistemində yeni bir sistem formalaşdırıb. Bu sistem “2+1 il” (supermarket və hipermarketlərdə müxtəlif məhsullara), “3+2 il” (texnologiya mallarına), “5+2 il” (əsasən avtomobillər üçün) kimi zəmanət müddəti göstərilir. Birinci göstərici mal istehsal edən şirkətlərin verdiyi zəmanət, ikinci isə marketinq çalışmaları sayəsində böyük müştəri cəlb etmək üçün satan firmanın, müəssisənin verdiyi zəmanətdir.
- İkincisi, marketinq şirkətin yalnız bir şöbəsi deyil!
Bəli, marketinq ilə bağlı səhv fikirlərdən biri məhz şirkətlərin marketinqi kiçik və çox da lazım olmayan şöbə kimi görmələridir. Bu da təbii qəbul edilməlidir. Çünki marketinq Azərbaycanda son illərdə daha dolğun öyrənilməyə başlanılıb. Marketinq yalnız “müştəri tapma” və “razı salma” deyildir. Bir nömrəli məsələ də var: “müştərini qoruma”.
Marketinq şöbəsi müştərinin maraqlarını şirkətin daxili strukturunda da görməli və böyük bir şöbə kimi digər şöbələrə də nəzarət etməlidir. Çünki şirkətin hər hansı bir şöbəsi (satınalma,   maliyyə, mühasibatlıq və s.) müştəriyə səhv davranış göstərə bilər. Bunun üçün marketinq şöbəsi müştərini razı salmaq və nüfuzlu şirkət düşüncəsi yaratmaq üçün daxili treninqlərə önəm verməlidir. Qısa desək, marketinq şöbəsi istehlakçını razı salmaq üçün  “ideyalar istehsal edən” şöbə olmalıdır.

Anar müləllim, məhz bu gün şirkətlərin üzərinə hansı məsuliyyət düşür?
“Müştərini axtar” və “Saxla”prinsipi ! Bu  çox mühümdür. Buna bəzən marketinq gizli şifrəsi də deyirlər. Şirkətlərimizin məhsul və ya xidmətləri üçün müştərilərin gizli şifrələrini düzgün anlamaq lazımdır. Alıcıların gizli şifrələrini tək yolu duyğusal ehtiyaclarını araşdırmaqdır lazımdır. Unutmayın ki, sizin mallarınızın dizayınını, tərkibini asanlıqla digər rəqibləriniz pirat edə bilərlər. Amma müştəriyə göstərdiyiniz fərqli xidmət sizi uğura aparacaqdır.
Bunu, satışdan sonrakı xidmət standartları adı altında praktik düşüncələrlə incələmək lazımdır. Satışdan sonrakı xidmət, müştərini “özünə bağlamaq” üçün ən əsas ünsürlərdən biridir. Azərbaycanda buna fərqli adlar veririlər: “Servis”, “Texnik dəstək” və s. Bütün bunların məqsədi müştəriyə etibarlılıq və vərdiş hissi gətirməkdir. Əsas məsələ, şikayətləri səbrli, təmkinli və anlayışlı bir şəkildə qarşılamaq, sonuna qədər dinləməkdir. Çünki, xidmət tələblərinin əksəriyyəti şikayət şəklində gəlir.
Qərbdə bu məsələlərə artıq 20-30 ildən diqqət yetirilir. İndi xidmətin əsasını “istehlakçıların hüquqlarının  qorunması” çərçivəsində görürlər. Məsələn, istehlakçıların hüquqlarının qorunmasında qüsurlu malın 14 gün müddətində qaytarılması, mal haqqında alıcının satıcı tərəfindən məlumatlandırılması prosesi artıq yüksək səviyyədədir.
Buna misal olaraq, KIPA mağazalar şəbəkəsinin xidmət sahələrindən bəzilərini açıqlamaq istərdim:

İstənilən malı alıcı 15 gün içərisində səbəb göstərmədən geri qaytara bilər;
Qüsurlu mal 1 ay müddətində çeklə birlikdə geri qaytarıla bilər;
Bütün satılan texniki mallara mağaza tərəfindən ən az 2 il pulsuz texniki xidmət göstərilir;
Malların hədiyyəlik bağlanması və istənilən yerlərə çatdırılması pulsuzdur və s .

Marketoloqlara nə deyərdiniz?
Bildiyiniz amma diqqət edilməyən 5 xüsusiyyətə hər zaman  önəm verin
1-Sərbəst olun!
Düşündüklərinizi heç bir zaman dağıtmayın. Bir işə başlamadan əvvəl o işlə bağlı çətinlikləri bir plan olaraq gözünüzün önündə canlandırın və qorxmayın. Əsil marketoloiq düşüncələrini rəhbərliklə çəkinmədən paylaşmalıdır.
Ən əsası isə odur ki, sözlərinizə diqqət edin; hər kəs olmayın, az və məntiqli danışın.
2-Məxfiliyə diqqət edin!
Məxfilik, məxfilik, məxfilik. Marketoloq hər zaman diqqətdən kənar göstərməlidir özünü. Eyni zamanda araşdırmalarının dəqiq nəticəsini digər işçilərlə paylaşmamalıdır.
3-Sadə izah edin!
Hesabatlarınızı dəqiq və sadə izah etməyə çalışın.
4-Çox araşdırın və yaradıcı olun!
Hər tapşırığınıza tək iş kimi yanaşın. Ağlınızı çalışdıraraq oxusanız uğurun ilk pilləsində  olacaqsınız.
Peter Druckor firma müştəri yaradır demişdir. Məhsul və xidmət sektorunda yaradıcı ola bilmək “Peşəkar Marketoloq” adını olmağın mühüm tərkibidir.
5-Rəqabətçi olun!
Bir firma monopol deyilsə, mütləq rəqiblərindən üstün gələn bir fərqli xüsusiyyətə sahib olmalıdır. Ya ucuz olmalı, ya baha olmalı, yada estetik olmalı, amma mütləq çalışdığınız sahəyə müvafiq olaraq, rəqiblərinizdən fərqləndirən bir fərqiniz olmalıdır.

Bildiyimiz kimi Siz həmçinin tikinti sahəsində də çalışırsınız. Maraqlı olardı krizis təsir edirmi?
Ümumiyyətlə Səbail rayonunun mərkəzi hissəsi , Nəsimi rayonunun dənizə yaxın ərazisi, Azdrama , Azneft, S.Vurğun bağı, Konservatoriya, 28 May, Bakı Soveti və Sahil m. stansiyalarının H.Əliyev adına saray və Fəvvarələr meydanının ətrafı bu ərazilər birinci zona adlanır. Burada evlərin qiymətləri dəyişməyib. Qiymət dəyişməsi nisbətən 3 və 4-cü zonalara təsadüf edir. Yəni, Yeni Yasamal, Qanlı gölün cənub-qərb sahili,Binəqədi rayonu üzrə  5-9-cu mikrorayonlar, Nərimanov rayonu üzrə Dərnəgül və Böyük-şor  şosseləri, m.Ulduz, Nizami rayonu , Xətai rayonunun mərkəz və simal –qərb yaşayış massivləri.

Sonda nə demək istərdiniz...

Zamanımız qısa oldu... Vaxtım bir az məhdud görüləcək işlər hələ çoxdur. Sizə bir daha uğurlar arzulayıram. Son olaraq 2 mühüm fikrimi unutmayın. Hər xətanız ola bilər, amma bunu bir daha təkrar etməyin! və ən əsası çətinliklər uğurun qidasıdır, unutmayın!